Não kiệt sức từ thói quen “hễ rảnh tay là lướt điện thoại”
08/10/2026 - 21:25
Lượt xem: 1 lần xem
Màn hình máy tính báo “đang xử lý dữ liệu”. Chỉ khoảng 7 giây.
Theo thói quen, Minh, 29 tuổi, rút điện thoại khỏi túi, lướt qua nhóm chat rồi xem một đoạn video ngắn. Dữ liệu vừa tải xong, anh đặt điện thoại xuống.
Minh gần như không nhớ mình vừa xem gì. Nhưng suốt 15 phút sau đó, anh nhìn vào bảng tính mà đầu óc không thể tập trung như trước.
Chuyện ấy xảy ra nhiều lần trong ngày. Chờ thang máy, Minh mở điện thoại. Đợi máy pha cà phê, anh lại mở. Một tác vụ trên máy tính chạy hơi lâu, tay anh lập tức tìm đến màn hình.
Anh từng nghĩ mình chỉ đang tận dụng vài giây “thời gian chết”. Nhưng sau nhiều tháng, Minh nhận thấy mình ngày càng khó tập trung sâu, dễ mắc lỗi và cuối ngày thường mệt mỏi dù công việc không hề nhiều hơn trước.
Có lẽ rất nhiều người đang sống như Minh.
Điều khiến não mệt không hẳn là vài chục giây nhìn điện thoại, mà là việc nó liên tục bị bắt chuyển hướng chú ý.
Các nhà nghiên cứu dùng khái niệm “cặn chú ý” (attention residue) để mô tả hiện tượng này. Khi chúng ta đang làm một việc rồi đột ngột chuyển sang đọc tin nhắn, xem video hay lướt mạng, não không lập tức rời hoàn toàn khỏi nội dung vừa tiếp nhận. Một phần sự chú ý vẫn còn mắc lại đó khi ta quay về công việc cũ.
Một lần có thể chẳng đáng kể. Nhưng nếu chuyện ấy xảy ra hàng chục, thậm chí hàng trăm lần mỗi ngày, tâm trí gần như không bao giờ được làm một việc đủ lâu, cũng không thực sự được nghỉ.
Não cũng cần những phút không làm gì
Trước thời smartphone, chờ thang máy đơn giản là chờ thang máy. Đứng xếp hàng là đứng xếp hàng. Vài chục giây dừng lại giữa hai công việc cho phép tâm trí thả lỏng, quan sát xung quanh hoặc đơn giản không phải tiếp nhận thêm thông tin.
Ngày nay, những khe nhỏ ấy gần như biến mất.
Chúng ta vừa thức dậy đã mở điện thoại. Chờ một người bạn vài phút cũng mở điện thoại. Thậm chí trong lúc xem một bộ phim, nhiều người vẫn cầm thêm một màn hình khác trên tay.
Não không chỉ làm việc khi chúng ta đang làm việc. Nó còn phải liên tục xử lý những kích thích nhỏ mà chúng ta tự đưa vào.
Điều này dễ trở thành thói quen vì mỗi lần mở điện thoại, chúng ta không biết điều gì đang chờ mình: một tin nhắn, một bình luận, một video thú vị hay một tin mới. Sự bất định ấy khiến bộ não luôn mong đợi phần thưởng tiếp theo.
Dần dần, vài chục giây không có kích thích cũng trở nên khó chịu.
Ta tưởng mình đang nghỉ bằng cách lướt điện thoại, nhưng nhiều khi đó chỉ là đổi từ một dạng hoạt động trí óc sang một dạng hoạt động khác.
Thử trả lại cho não vài chục giây
Không cần cực đoan bỏ điện thoại.
Chỉ cần bắt đầu bằng những việc rất nhỏ.
Khi chờ thang máy, đừng mở màn hình. Khi máy tính đang xử lý một tác vụ, cứ để 7 giây ấy trôi qua. Buổi sáng, thử để điện thoại nằm yên thêm 10 phút sau khi thức dậy.
Và trước khi mở điện thoại theo phản xạ, hãy tự hỏi: “Mình thực sự cần làm gì, hay chỉ đang không chịu nổi vài giây buồn chán?”
Sau một lần gửi báo cáo sai số liệu, Minh bắt đầu úp điện thoại xuống bàn.
Những ngày đầu, 7 giây chờ máy tính xử lý dữ liệu dài đến khó chịu. Nhưng vài ngày sau, thay vì cầm điện thoại, anh nhìn ra cửa sổ và thấy dòng xe đang chậm rãi trôi dưới cơn mưa chiều.
Chỉ vài giây không có thông báo, video hay tin tức mới.
Nhưng chính những giây tưởng như vô ích ấy lại là lúc bộ não được nghỉ ngơi thật sự.
(Theo vnexpress.net)
Theo thói quen, Minh, 29 tuổi, rút điện thoại khỏi túi, lướt qua nhóm chat rồi xem một đoạn video ngắn. Dữ liệu vừa tải xong, anh đặt điện thoại xuống.
Minh gần như không nhớ mình vừa xem gì. Nhưng suốt 15 phút sau đó, anh nhìn vào bảng tính mà đầu óc không thể tập trung như trước.
Chuyện ấy xảy ra nhiều lần trong ngày. Chờ thang máy, Minh mở điện thoại. Đợi máy pha cà phê, anh lại mở. Một tác vụ trên máy tính chạy hơi lâu, tay anh lập tức tìm đến màn hình.
Anh từng nghĩ mình chỉ đang tận dụng vài giây “thời gian chết”. Nhưng sau nhiều tháng, Minh nhận thấy mình ngày càng khó tập trung sâu, dễ mắc lỗi và cuối ngày thường mệt mỏi dù công việc không hề nhiều hơn trước.
Có lẽ rất nhiều người đang sống như Minh.
Điều khiến não mệt không hẳn là vài chục giây nhìn điện thoại, mà là việc nó liên tục bị bắt chuyển hướng chú ý.
Các nhà nghiên cứu dùng khái niệm “cặn chú ý” (attention residue) để mô tả hiện tượng này. Khi chúng ta đang làm một việc rồi đột ngột chuyển sang đọc tin nhắn, xem video hay lướt mạng, não không lập tức rời hoàn toàn khỏi nội dung vừa tiếp nhận. Một phần sự chú ý vẫn còn mắc lại đó khi ta quay về công việc cũ.
Một lần có thể chẳng đáng kể. Nhưng nếu chuyện ấy xảy ra hàng chục, thậm chí hàng trăm lần mỗi ngày, tâm trí gần như không bao giờ được làm một việc đủ lâu, cũng không thực sự được nghỉ.
Não cũng cần những phút không làm gì
Trước thời smartphone, chờ thang máy đơn giản là chờ thang máy. Đứng xếp hàng là đứng xếp hàng. Vài chục giây dừng lại giữa hai công việc cho phép tâm trí thả lỏng, quan sát xung quanh hoặc đơn giản không phải tiếp nhận thêm thông tin.
Ngày nay, những khe nhỏ ấy gần như biến mất.
Chúng ta vừa thức dậy đã mở điện thoại. Chờ một người bạn vài phút cũng mở điện thoại. Thậm chí trong lúc xem một bộ phim, nhiều người vẫn cầm thêm một màn hình khác trên tay.
Não không chỉ làm việc khi chúng ta đang làm việc. Nó còn phải liên tục xử lý những kích thích nhỏ mà chúng ta tự đưa vào.
Điều này dễ trở thành thói quen vì mỗi lần mở điện thoại, chúng ta không biết điều gì đang chờ mình: một tin nhắn, một bình luận, một video thú vị hay một tin mới. Sự bất định ấy khiến bộ não luôn mong đợi phần thưởng tiếp theo.
Dần dần, vài chục giây không có kích thích cũng trở nên khó chịu.
Ta tưởng mình đang nghỉ bằng cách lướt điện thoại, nhưng nhiều khi đó chỉ là đổi từ một dạng hoạt động trí óc sang một dạng hoạt động khác.
Thử trả lại cho não vài chục giây
Không cần cực đoan bỏ điện thoại.
Chỉ cần bắt đầu bằng những việc rất nhỏ.
Khi chờ thang máy, đừng mở màn hình. Khi máy tính đang xử lý một tác vụ, cứ để 7 giây ấy trôi qua. Buổi sáng, thử để điện thoại nằm yên thêm 10 phút sau khi thức dậy.
Và trước khi mở điện thoại theo phản xạ, hãy tự hỏi: “Mình thực sự cần làm gì, hay chỉ đang không chịu nổi vài giây buồn chán?”
Sau một lần gửi báo cáo sai số liệu, Minh bắt đầu úp điện thoại xuống bàn.
Những ngày đầu, 7 giây chờ máy tính xử lý dữ liệu dài đến khó chịu. Nhưng vài ngày sau, thay vì cầm điện thoại, anh nhìn ra cửa sổ và thấy dòng xe đang chậm rãi trôi dưới cơn mưa chiều.
Chỉ vài giây không có thông báo, video hay tin tức mới.
Nhưng chính những giây tưởng như vô ích ấy lại là lúc bộ não được nghỉ ngơi thật sự.
(Theo vnexpress.net)
- 1 lần xem
